Reconstructie van ‘de andere mammoet’: een gigant!

Een mammoet met een schouderhoogte van meer dan vier meter! Wie de reconstructie van de zuidelijke mammoet, door kunstenaar Jim van Dijk bekijkt, kan makkelijk denken dat de kunstenaar ‘een beetje uit de bocht is gevlogen’. Niets is minder waar. Anders dan de bekende wolharige mammoet, was de zuidelijke mammoet echt een gigant. Het dier ontstond vijf miljoen jaar terug op het Afrikaanse continent en verspreidde zich uiteindelijk tot in onze streken aan toe. De reconstructie die vanaf nu in museum Historyland in Hellevoetsluis te zien is, is wereldwijd de eerste reconstructie van dit spectaculaire dier.

Iconen

Mammoeten zijn de iconen van het ijstijdvak, het Pleistoceen. Dan hebben we vooral de wolharige mammoet in gedachten, die langharige olifant met de gekrulde slagtanden en een gemiddelde schouderhoogte van ongeveer 270 cm. Aangepast aan het leven op de koude, droge en bijna boomloze mammoetsteppe.

Het is bij het grote publiek nauwelijks bekend dat er nog andere mammoetsoorten geleefd hebben. De mammoeten, die ongeveer tienduizend jaar geleden van het wereldtoneel verdwenen, hebben een lange evolutiegeschiedenis. De eerste mammoeten waren veel groter dan de wolharige. Zij zijn ongeveer vijf miljoen jaren geleden ontstaan op het Afrikaanse continent. Door klimaatsveranderingen zijn de oer-mammoeten naar het noorden verdreven en uiteindelijk in Europa en Azië terecht gekomen. Omdat de eerste skeletdelen van die mammoet, die ongeveer drie miljoen jaar geleden Europa binnentrok, in het zuiden van Europa (Italië) herkend werden en de veel jongere wolharige mammoet toen vooral uit het noorden van Europa (Duitsland) en arctisch Siberië bekend waren, beschreef de Italiaanse geleerde Filippo Nesti in 1825 deze soort als de voorloper van de wolharige mammoet als de “Mammoet uit het Zuiden”, de zuidelijke mammoet.

Uniek en spectaculair

Van de wolharige mammoet zijn al heel wat levensechte reconstructies vervaardigd die in diverse musea en parken in Europa, Azië en Noord-Amerika te bezichtigen zijn. Veel van die modellen zijn vervaardigd op basis van gevonden skeletresten en soms ook van gemummificeerde kadavers uit de eeuwig bevroren ondergrond, de permafrost. We noemen dat de fossil record. Van de zuidelijke mammoeten zijn nog nooit levensechte reconstructies gemaakt. Dat heeft verschillende redenen: deze mammoetsoort is weinig bekend en is ook aanzienlijk groter dan de wolharige mammoet. Een schouderhoogte, dat wil zeggen de hoogste punt van de rug, dat gemeten wordt ter hoogte van het schouderblad, van ruim vier meter is geen uitzondering geweest!

Zo’n enorm model is en uitdaging! Historyland, het historisch themapark in Hellevoetsluis, heeft paleo-kunstenaar Jim van Dijk van Jim van Dijk Creations/Replica Wildlifeii opdracht gegeven deze uitdaging aan te gaan. Onder begeleiding van mammoetexpert Dick Mol van Historyland heeft hij nu een levensechte replica gebouwd; een model gebaseerd op de fossiele resten van die zuidelijke mammoet die ook met regelmaat van de bodem van de Noordzee opgevist zijn en ook gevonden worden op de Maasvlakte. Een prehistorische olifant met een schouderhoogte van 420 cm!

Wij nodigen u van harte uit om aanwezig te zijn bij de presentatie van een spectaculair en levensecht levens echt model van de zuidelijke mammoet. Een prehistorische olifant die ooit Nederland bewoonde. Een reconstructie van deze mammoet zoals nog nooit eerder is vertoond.

Wetenschappelijke naam:

Mammuthus meridionalis (NESTI, 1825)

Populaire naam:

Zuidelijke mammoet, een loofeter, bewoonde een savanne biotoop en voedde zich met takken, bladeren van bomen en struiken maar ook grassen.

Kenmerken:

Een uiterlijk zonder lange haren. Oren die groter zijn geweest dan die van de wolharige mammoet die een hoogte hadden van dertig centimeter. Laagkronige kiezen die eenvoudig van opbouw zijn, ongeveer 3 platen of lamellen per tien centimeter. De wolharige mammoet die een grazer geweest is en zich hoofdzakelijk voedde met grassen, heeft wel tien van die platen per tien centimeter. De schouderhoogte heeft bij volwassen stieren boven de vier meter gelegen. Het gewicht moet ergens tussen de 8.000 en 10.000 kg bedragen hebben.