Hellevoetsluis installeert skeletdelen reuzengrondluiaard
Hellevoetsluis – Op woensdag 9 oktober 2019 om 10.30 uur zal Historyland een aantal spectaculaire
skeletdelen van een reuzengrondluiaard installeren in het museum, waaronder een hele mooie,
grote en complete schedel.
De reuzengrondluiaard, beter bekend als Sid uit de tekenfilm serie Ice Age, is een icoon van het
ijstijdvak. Zijn verspreiding beperkte zich tot Noord-Amerika. Daar leefde deze ijstijdgigant met een
hoogte van wel drie meter samen met mammoeten, sabeltandtijgers en ook mensen. Onze
voorouders maakten jacht op deze dieren die helaas uitgestorven zijn. De nu nog voorkomende
luiaarden zijn klein en leven in bomen. De reuzengrondluiaarden, de naam zegt het al, leefden op de
grond. Zij waren veel te zwaar om in bomen te leven!
Tentoonstelling mammoetsteppe
De resten van de reuzengrondluiaard worden in de permanente tentoonstelling “Mammoetsteppe”
opgenomen, met een interessant en boeiend verhaal. Een grote vitrine wordt ingericht met de
fossiele botten, fraaie tekeningen van het dier zoals het er heeft uitgezien en een schaalmodel,
allemaal van de hand van de Rotterdamse paleo-kunstenaar Remie Bakker. Er wordt een vergelijk
gemaakt met de wolharige neushoorn die goed vertegenwoordigd is in Historyland aan de hand van
vondsten van de bodem van de Noordzee. De wolharige neushoorn verspreidde zich in de ijstijd over
Europa en Azië maar kwam nooit in Noord-Amerika. Datzelfde geldt voor de reuzengrondluiaard die
een verspreiding gekend heeft over Zuid- en Noord-Amerika maar nooit over de Beringlandbrug naar
Azië en Europa. Over de reden wordt gespeculeerd in de tentoonstelling.
De reuzengrondluiaard
Reuzengrondluiaarden zijn circa 10 miljoen jaar geleden ontstaan op het Zuid-Amerikaanse
continent. Ongeveer 5 miljoen jaar geleden breidden zij via Midden-Amerika hun leefgebied uit naar
Noord-Amerika. De reuzengrondluiaarden zijn verre verwanten van luiaarden die tegenwoordig
meestal in bomen voorkomen en aanzienlijk kleiner zijn. Er zijn veel verschillende soorten
grondluiaarden geweest. Zij zijn allemaal uitgestorven. Sommigen konden zo groot worden als een
kleine olifant!
Een van die grote grondluiaarden uit het Pleistoceen of IJstijdvak is de zogenoemde Jefferson’s
grondluiaard, Megalonyx jeffersonii, die vernoemd is naar de derde Amerikaanse President Thomas
Jefferson (1743-1826). In 1797 publiceerde Jefferson, toen nog Vice-President, in de verhandelingen
van de Phylosophical Society in Philadelphia een aantal skeletdelen waaronder ook de laatste
teenkoten van een hem onbekend dier. Omdat die laatste teenkoten waar de nagel aan bevestigd is,
zo groot (15 tot 20 cm lang!) waren en enigszins leken op die van een leeuw, schreef hij de
beenderen toe aan het “Grote Klauwdier” (in wetenschappelijke terminologie Megalonyx) en
veronderstelde dat deze diersoort nog ergens zou moeten leven! Dat bleek later onjuist te zijn. Maar
om de President te eren werd de geslachtsnaam Megalonyx in stand gehouden en de soortnaam
jeffersonii in 1822 geïntroduceerd door de Franse paleontoloog Anselme Gaëtan Desmarest (1784-
1838).

Jefferson’s grondluiaard is een groot, langzaam voortbewegend zoogdier geweest, ruim groter dan
een rund en wel drie meter lang. Het is een van de grote dieren van de mammoetfauna uit het Laat-
Pleistoceen. Deze grondluiaard is een loofeter geweest. Met zijn enorm lange klauwen met die heel
lange nagels heeft deze reuzenluiaard heel makkelijk takken en twijgen van bomen en struiken naar
zich toe kunnen trekken om deze vervolgens met zijn gespecialiseerde kiezen te strippen.